“Xuân thì”: Vẻ đẹp mang tên Thái Phiên

Bìa sách “Xuân thì”

Tôi và Thái Phiên gặp nhau ở một quán cà phê. Nắng Sài Gòn dịu hẳn khi Phiên mang quyển Xuân thì còn thơm mùi mực tới.

Được và mất của người nghệ sĩ

Trước tiên là xem sách. Màu xanh không phải là màu hợp với mạng của tôi, nên bình thường, tôi không thích màu xanh. Nhưng quả thật là bìa sách quá đẹp. Đó là nền một bức ảnh của Thái Phiên, màu xanh gợn lên, ở giữa, cô gái khỏa thân nằm nổi bật với làn da trắng mịn.

Ở Việt Nam, nghệ sĩ nhiếp ảnh chụp nuy không chỉ có riêng Thái Phiên. Người ta còn nhắc tới Trần Huy Hoan, Lê Quang Châu, cố nghệ sĩ Trọng Thanh, Dương Quốc Định… Nhưng người ra sách đầu tiên về ảnh khỏa thân, là Thái Phiên. Anh cũng là người đầu tiên xin được giấy phép làm triển lãm ảnh khỏa thân tại Hà Nội, nơi mà sự khắt khe, chuẩn mực đáng kính hơn nhiều ở mảnh đất Sài Gòn ồn ào, hiện đại.

Trang web của Thái Phiên vừa rồi đã phải chia ra đến 3 server vì số lượng truy cập nhiều quá. Tác phẩm được Thái Phiên cập nhật đưa lên web, rồi thiên hạ cứ thế nhảy vào, copy đưa lên minh họa, có khi còn minh họa cho cả những bài báo về sự thác loạn, chơi bời của một số người nào đó. Và đương nhiên, họ không trả cho Thái Phiên một đồng bạc nhuận ảnh nào, chưa kể sự sỉ nhục nghệ thuật, cay đắng không sao nói hết được bằng câu, bằng chữ.

Thái Phiên bảo có nhiều nhà báo nói anh nên khởi kiện, không phải vì cho cá nhân mình, mà là cho những vụ việc sai trái đó không thể lặp lại thêm nhiều nữa. Không thể cứ làm sai, thì xin lỗi rồi lại làm sai. “Tiền bạc thì có đáng được là bao, nổi tiếng thì tôi đã có rồi, đâu cần thêm những chuyện lùm xùm này nữa. Tôi biết, kiện xong, mình được, nhưng người ta mất, vậy thì có vui vẻ gì!”, nghệ sĩ Thái Phiên nói.

Nhà tài trợ đặc biệt

“Qua cuốn sách Xuân thì, tôi hy vọng công chúng sẽ hiểu rõ hơn về nghệ thuật ảnh khỏa thân. Trước đây có sự nhập nhằng giữa ảnh khiêu dâm và ảnh nghệ thuật. Giờ thì mọi việc cần phải được gọi đúng với bản chất của nó” – Thái Phiên

Ý định làm tập sách riêng về ảnh nuy của Thái Phiên đã có từ lâu, nhưng chỉ thành hiện thực khi một hôm, anh nhận được cú điện thoại của ông Nguyễn Đức Bình, Giám đốc NXB Văn nghệ. Ông nói: “Thái Phiên hả, tôi đọc trên mạng một bài người ta phỏng vấn ông, ông trả lời rằng, ông rất muốn ra một tập sách ảnh khỏa thân, nhưng chưa tìm được đầu ra. Vậy thì tôi sẽ giúp!”.Sau cú điện thoại chia sẻ ấy, Thái Phiên bắt tay vào thực hiện. Trước tiên, nghệ sĩ nhiếp ảnh đi tìm tất cả các người mẫu để hỏi ý kiến. Hỏi rằng: Em ơi, bức ảnh đã chụp em giờ đưa in sách có được không? Người mẫu đồng ý thì bắt đầu chọn hình ảnh. Rồi Phiên gửi ảnh ra Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam. Hội đã phải thành lập một Hội đồng nghệ thuật để thẩm định, đánh giá từng bức ảnh. Cuối cùng, Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam đã có một văn bản gửi cho tác giả. Văn bản đó có câu: “Ảnh đạt tiêu chuẩn nghệ thuật, không vi phạm thuần phong mỹ tục”. Sau đó, Thái Phiên mang hình ảnh cho Giám đốc Nhà Xuất bản Văn nghệ Nguyễn Đức Bình duyệt market. Lần thứ nhất, mang 80 bức ảnh, được chọn 65 bức. Lần thứ hai, mang 75 bức, được chọn 68 bức. Lần thứ ba, Phiên mang tới 71 bức, nghĩ rằng giờ thì đã qua nhiều khâu sàng lọc rồi, cùng lắm là bị loại 1 bức ảnh, để cho cuốn sách tròn con số 70 tác phẩm là đẹp. Nhưng tới lần thứ ba này, thì Giám đốc Bình đã chọn toàn bộ số ảnh mà nghệ sĩ nhiếp ảnh Thái Phiên mang tới. Vì thế, cuốn sách Xuân thì của Thái Phiên dừng ở con số 71 tác phẩm ngẫu nhiên như thế.

 
 

Các tác phẩm của Thái Phiên

Khi biết Thái Phiên in sách, một công ty cũng đã liên hệ với anh để hỗ trợ chi phí in ấn, với điều kiện là in logo ở các trang chuyển chương và ở bìa 4. Đồng thời, trong triển lãm phải có sản phẩm của họ cũng như trên các tác phẩm treo trong triển lãm đều có dòng chữ: “tác phẩm được in bằng máy in A” Số tiền tài trợ lên tới 120 triệu, nhưng sau khi thương lượng các điều kiện, Thái Phiên đã từ chối. Đơn giản vì: “Triển lãm và cuốn sách của tôi là nghệ thuật thuần khiết. Cuối cùng, người tài trợ cho cuốn sách của tôi là bà xã tôi. Nhà tài trợ này không yêu cầu đặt một cái logo nào trong cuốn sách cả!”, Thái Phiên cười tít cả mắt lại.

Khi in sách, Thái Phiên là người ký bản bông, tăng giảm chỉ số màu trong quá trình in. Tác giả chăm chút rất kỹ lưỡng màu sắc. Có anh công nhân in đã phàn nàn: “Em tăng giảm màu cho anh vui lòng vậy thôi, chứ có thấy màu sắc khác nhau gì đâu”. Còn Phiên giải thích: “Nhưng tôi cảm giác được màu. Có khi chỉ là +1 hoặc -1 màu vàng hoặc màu đỏ, là bức ảnh đã khác rồi”.

Xuân thì in xong, đẹp quá, đến mức Giám đốc Nhà in Trần Phú Nguyễn Văn Dòng phải nói: “Tôi in cả ngàn sản phẩm, mà sản phẩm nào cũng chục ngàn bản. Còn in sách của Thái Phiên chỉ có hai ngàn bản thôi, lại in khó vì giấy mắc tiền, chất lượng màu sắc rất cẩn thận nhưng lại thấy rất thích. Tôi biết, in cuốn sách này chúng tôi không phải vì kinh doanh, mà vì yêu cái đẹp, yêu nghệ thuật”. Xuân thì được tặng cho người mẫu, 70 người mẫu mỗi người một cuốn, nhiều người còn xin thêm, tác giả nào lại nỡ lòng từ chối! Vậy nên, “sau cuốn sách này, tôi lời khoảng 200-300 cuốn sách để tặng bạn bè. Thế là mãn nguyện lắm rồi!”, người nghệ sĩ 15 năm bấm máy cho các bức hình khỏa thân giờ ngồi cười hiền như con nai trong quán cà phê thành thật vậy.“Các con” của tôi không phải là điếm!

Cũng vì đã chịu bao nhiêu búa rìu dư luận, nên Phiên mới quyết định làm triển lãm ảnh khỏa thân để đòi lại sự công bằng cho nghệ thuật ảnh khỏa thân. Một sự chính danh của nghệ thuật chân chính làm dịu đi những nỗi đau, nỗi oan mà người nghệ sĩ đã phải chịu biết bao năm nay. “Nếu em sinh ra một đứa con thiên thần, bị thiên hạ gọi là điếm, em có đau lòng không? Các bức ảnh nghệ thuật khỏa thân của tôi cũng vậy! Cuốn sách Xuân thì và Triển lãm ảnh Xuân thì sẽ giúp tôi rửa nỗi oan này” – nghệ sĩ nhiếp ảnh rưng rưng.

Để câu chuyện bớt nặng nề, tôi hỏi anh về một bức ảnh anh đã gửi cho tôi xem, bức Lộng gió. Cô gái hai tay cầm mảnh vải đỏ, đứng hiên ngang giữa trời, đất và biển. Màu xanh của biển, của trời, màu da trắng hồng của thiếu nữ, màu đỏ của tấm vải tạo sự đối nghịch về màu sắc. Và với dáng đứng dũng cảm của cô gái, như một sự thách thức của cái đẹp hình thể mềm mại của con người đối với sự dữ dằn mạnh bạo của thiên nhiên. Bức ảnh được chụp tại Hòn Quy, Phan Rang. Bữa đó biển yên, Thái Phiên cùng một nghệ sĩ nhiếp ảnh khác và người mẫu thuê riêng một tàu đáy kính xem san hô để ra Hòn Quy. Vì tàu đáy kính chẳng thể vào bờ được nên ông chủ tàu đưa từng người và đồ nghề lỉnh kỉnh lên thuyền thúng, sau đó tàu quay lại đất liền, tới chiều mới đón. Trên Hòn Quy, đúng là một ngày lộng gió thật, người mẫu khỏa thân hồn nhiên đi lại, nghệ sĩ thoải mái sáng tác. Không có một ai dòm ngó. Cuối cùng Thái Phiên đã có 4-5 bức hình ưng ý vào ngày hôm đó.

Đinh Thu Hiền

(Theo Thanh nien)

Advertisements
%d bloggers like this: